GIZA ESKUBIDEEK EZ DUTE MUGARIK – EKINTZAK GASTEIZEN

Beste urte batez, Nazioarteko Elkartasuna, Serso San Viator Euskal Herria, Kolonbia-Euskadi eta Mugarik Gabetik “Giza Eskubideek ez dute Mugarik” kanpaina aurkezten dugu Gasteizen.

Mugarik Gaberen aldetik, kanpaina honetan Euskal Herria eta Kolonbiako Emakumeek bakearen alde eginiko lana nabarmendu nahi dugu, euren arteko eztabaida eta esperientzien trukaketa sustatuz. Horretarako mahai inguru bat antolatuko dugu, “Bakea Eraikitzen duten Emakumeak” izenekoa.

Informazio guztia hemen: Giza Eskubideak Gasteiz 2017

 


Tribunal sinbolikoen elkartrukea, ezagutzak elkarbanatuz

Azaroaren 29an Donostian duzu zita! “Tribunal sinbolikoen elkartrukea, ezagutzak elkarbanatuz” izango dugu eta irekia da jardunaldia. Anima zaitez!

Tribunaletara bertaratzeko deia egiten dugu, denon artean bizi dugun jendarte kontsumistari nola aurre egin eta bizitza jasangarriak nola bideratu ditzakegun landu nahi dugulako.

Azaroaren 29ko Tribunal sinbolikoen elkartrukeko egitaraua hau da:

13:30: Antzerki-foroa Lur-Ikara Kabaretarekin, Nestor Basterretxea plazan (Tabakalera ondoan).

16:30: Begirada kontzienteak erakusketari bisita, Cristina Enean.
17:00: Elkartrukea, Cristina Enean:

17:00-17:15: Parte hartzaileen erregistroa. Materialak banatuko dira.
17:15-17:30: Jardunaldien aurkezpena.
17:30-18:30: Tribunalean izango diren esperientzien aurkezpena.

  • 17:50-18:10: Caso Castorreko herri tribunala, Blanca Bayas eta Irina Camarasa, energian adituak eta caso Castorreko antolatzaileak.
  • 18:10-18:30: Emakumeen Eskubideen Nazioarteko Tribunala. Viena+20, Joana Etxano.

18:30 – 19:05. Giza Eskubideen Defendatzaileen borrokaren kriminalizazioa: Richar Sierra eta Lolita Chávez-en kasuak, GGEEen aldeko aktibistak, lider indigenak, herri indigenen lurrerako eta lurralderako eskubidearen aldeko defendatzaileak.

19:05 – 19:30. Solasaldia.


TIPI-TAPA Bagoaz! kanpania. Azaroko ekintzak

TIPI-TAPA bagoaz! Bizimodu jasangarrietarantz sozializazio- eta komunikazio-kanpaina bat da, zehazki, hausnarketa eta analisi kolektiboko prozesu baten emaitza.

Elkarrekin aurrera egiteko ahalegin honetan, egungo garapen-ereduaren aurrean alternatibak bilatu behar direla sentitzen dugun kolektibo desberdinetako hainbat erakundek (gizarte-mugimenduak, GGKEak, sareak edota sindikatuak) gaude sartuta. Denok batera, gure posizionamendua argitaratu genuen 2016an: “Euskal Herritik kolektibotasunean eraikiz: Bizi estilo jasangarrietan oinarritutako gizarte justu eta bidezko baten eraikuntzarako analisi eta aldarrikapenak“.

Orain, TIPI-TAPA bagoaz! Bizimodu jasangarrietarantz kanpainaren txanda iritsi da; eta honen bidez garapen errukitsu, ekitatibo eta jasangarri baterantz bideratzen gaituzten eztabaida eta praktiketarako guneak sortu nahi ditugu. Horretarako, adostutako proposamen eta aldarrikapenak sozializatuko ditugu, estrategikotzat jotzen ditugun lau ardatzen inguruan: Elikagai-Subiranotasuna, Ekonomiaren birlokalizazioa, Eredu energetikoa eta Zainketa.

Azaroa ekintzez beteta dugu! Hainbat ekintza ditugu Bizkaian eta Gipuzkoan zehar:

Azaroak 23, 19:30TIPI-TAPA Bagoaz Hacia Vidas Sostenibles Dokumentalaren Aurkezpena egingo dugu Tetaría NAILUAN, Basaurin.

 Azaroak 24, 17:30: Lur-Ikara Kabareta antzerki-foroa Oñatin, Foruen Enparantza plazan.

Azaroak 29, 13:30: Antzerki-foroa Donostian, Nestor Basterretxea plazan (Tabakalera ondoan).

Azaroak 30, 16:30: Antzerki-foroa Tolosan, Triangelu plazan (euria egiten badu, Kultur Etxeko Areto nagusian).

Zuen zain egongo gara!


“Sistema juridikoak ez ditu emakumeak defendatzen”

Foto: J. Marcos
Foto: J. Marcos

Bilbon Mugarik Gabe-k antolatutako ‘Legegintza: indarkeria matxistarik gabe bizitzeko proposamen feminista legegileak’ jardunaldietan, legedia, zuzenbidea, epailea eta admistrazioaren arloen inguruan hitz egin da.

“Sistema juridikoak ez ditu emakumeak defendatzen”, adierazi du Mujeres que aman demasiado-ko kidea den Inmaculada Matak, indarkeria matxista jasan duten emakumeek legediaren definizioan parte hartzearen beharran zehaztu duena. “Emakume askok ez dute salaketa jartzen honek dituen oztopoengaitik. Salaketarekin dena egina dagoela esaten da eta hori ez da egia”, gaineratu du. Dones Juristes-eko Laira Serrak indarkeria matxistari dagozkion kasutan, epaiketetan irabazi duten emakume guztiek ez dutela berriz hasi nahi gogorarazi du.

Plazandreok-eko Juana Arangurenek argi utzi du zuzenbide penalan gizonezkoaren aplikazioa dagoela. Hala ere, Emakunde-ko Bego Zabalak zuzenbide penala fokutik kendu behar dula uste du, antipatriarkala den eskubidea lortzeko, indarkeria matxistaren inguruarekin bat datorrena. “Justizian generoko estereotipoak aurrean daude”, azpimarratu du Women’s Link World Wide-ko Estefanny Molinak.

Beste gai inportante eta zeharkakoa, legediaren aplikazio falta izan da, hizlari guztiek partekatu duten teoria. Azkenean politikoen pasibitateak emakumeen eskubideetan afektatzen du. Ángela Gonzálezen kasuaren ondorioz CEDAWk Espainiako estatuari jarri zion salaketa, eta bete ez duena, da adibide hoberena, nahiz eta alabak bere aitarekin jun behar zuen bakoitzean sufritzen zuen. Horregaitik Women’s Link World Wide-ko kideak instituzioen pasibitateaz hitz egin du, baita estatuaren hauste eta indarkeria izaten uzten duen jarreraz ere. Hau da, ez dira internazionalki dauden hitzarmenak betetzen. Mugarik Gabe-ko partaideek Espainiako estatuak hitzarmen guztiak sinatu dituela salatu dute, baina ez ditu legeak aurrekontuz eta gizatiaz bete. “Eragin politikoarekin jarraitu behar dugu”, gaineratu du Estefanny Molinak.

Foto: J. Marcos
Foto: J. Marcos

Estatuko legeak

Indarkeria matxistari dagozkion legeek bikotea edo bikote izandakoaren indarkeria bakarrik hartzen du matxista bezala, jardunaldian beste legedi batzuk hartu dira kontuan, Nafarroako edo Cataluniako legedia adibidez, emakumeen edo gizartearen baiezkoa eman gabe kontuan hartu eta onartu direnak. Plataforma Unitaria-ko Marisa Fernándezek esan duen bezala, feminismoaren aldetik hobekuntzak ekarri ditu, zerbitzuen sarea edo arlo guztietako minaren konponketa, besteak beste.

Euskadiko Autonomia Erkidegoko kasuan ez dago horren inguruko legerik, 2007ko Berdintasunaren legearen artikulo bat besterik ez dago. Juana Arangurenek esan dituen kritiketako bat legeak ez duela intersekzionalitatea kontuan hartzen da, ez dituela emakume eta haien errealitateko desberdintasunak kontuan hartzen.

El Salvadorren inguruan hitz egin da ere; izan ere, legediak mugimendu feministaren hausnarketak ditu. Ormusa-ko (Organización de Mujeres Salvadoreñas por la Paz) Silvia Juárezek esan duen bezala, lege honek ez ditu gauzak errotik aldatuko, baina poliki poliki eragina izango du. “Komunikabideek ez dute pasiozko hilketen inguruan hitz egiten, feminizidioetan baizik. Honek ondorio simbolikoa dakar”, azaldu du adibide bezala jarriz.

Foto:  J. Marcos
Foto: J. Marcos

Comité de América Latina y el Caribe para la Defensa de los Derechos de las Mujeres-ko (Cladem) partaide den Susana Chiarottik, Convención de Belem do Pará-k duen eragina berrikusi du: aurrera eraman zenetik 11 herri dira indarkeria matxistaren inguruko lege integralak egin dituenak eta feminizidioa 17 herrialdeetan zigortzen da. Gainera, kontzeptu hau Zuzenbideko fakultateetan ikasten da. “Lasai ibili behar gara, 30 urtez egin ditugu legeak eta molestatzen jarraitu behar dugu”, bukatu du.

Ehundaka pertsonek parte hartu duten jardunaldietan kontrako salaketetan, seme-alaben kustodian, kartzelaren sisteman, esplotazio sexualan, emakume migranteen egoeran eta zigorgabetasunaren inguruan hitz egin da. Mugarik Gabe-tik gai publikoak diren inguruko hausnarketa egingo du gaurko antolatu den jardunaldian, hainbat mugimendu feminista, emakume eta sozialekin batera.


Marcela Lagarde: “Emakumea subjektu juridiko bezala defendatu behar dugu”

Bilbo, 2017ko azaroaren 3an.

Marcela Lagarde, durante su intervención. / Foto: J. Marcos
Foto: J. Marcos

Marcela Lagardek feminismoa parlamentuan sartzearen beharraz hitz egin du emakumeek indarkeria matxistarik gabeko bizimodu batean libre izan ahal izateko zer behar den azaldu duenean. Bilbon, Mugarik Gabe-k antolatu dituen `Legegintza: indarkeria matxistarik gabe bizitzeko proposamen feminista legegileak’ jardunaldiak ireki ditu. Gaur eta biharko jardunaldi honen helburua mugimendu sozial eta feministek ikasteko eremua lortzea eta aldi berean, gaur egungo legeak baloratzea eta proposamen berriak sortzea da.

Mugarik Gabe-ko bi kidek, Joana Etxano eta Lidia Ruiz, 2004tik dauden legeen inguruan hitz egin dute. Izan ere, ez dituzte beste indarkeri motak onartzen, ez dute intersekzionalitatea kontuan izaten, emakumeen ahotsa estaltzen du erabiltzailearen tratua emanez eta bizirik irten direnen oroimena ez dute gogoan izaten.

Berdintasunaren inguruko kritikak ezartzeko feministek parlamentuan egon behar dute adierazi du Lagardek; izan ere, “batzuetan legeak egin behar dira”. Mexikoko biltzarrean diputatu izanez, 2007ko ‘Ley General de Acceso de las Mujeres a Una Vida Libre de Violencia’ bultzatu zuen. “Subjektua izenburuan egotea beharrezkoa da, emakumeak. Emakumea subjektu juridiko bezala defendatu behar dugu”, azpimarratu du ikerlariak. Legedia honetan bost indarkeri mota desberdintzen dira: familiarra, komunitatearena, instituzioena, lan eta eskolakoa eta feminizida. Indarkeria obstetrizia eta politikoa sartzen saiatzen ari dira.

Marcela Lagarderen ‘feminizidio’ hitzaren desberdintzea akademia, normatibo eta politikaren arloetan beharrezkoa izan da. Honen inguruko lan sakona egin zuen Ciudad Juarezen ezagutu zituen hainbat hilketen ondoren. “Krimen misogino eta gorrototik egindakoak” dira eta estatuaren inpunitateak zerikusi handia du. “Emakume eta umeen aurkako indarkeriaren aktoreak dira gobernariak” adierazi du ONU Emakumeak-eko Batzorde Zibilean aholkulari den kideak. “Estatuak emakumeen eskubideak defendatu behar ditu eta aktibistek bete dezaten adi egon behar dute”.

Gran asistencia de público el primer día de las jornadas. / Foto: J. Marcos
Foto: J. Marcos

1976an Yucatanen izan zen feministen lehenengo biltzarra adibide bezala jarriz, Lagardek historian zehar bere herrian feministek lortu dituzten legeen inguruan hitz egin du: “feminizidioa ezagutaraztea lortu dugu, ez da feminista batzuen gaia eta jende asko dago emakumeak indarkeria matxistarik gabeko bizimodua lortzearen borrokan”.

Gaurko jardunaldia

Gaurko egunean lau hitzaldi izango dira, Espainiako estatuak dituen legeen inguruan eztabaidatzea helburu duena. Indarkeria matxistari aurre egiteko mugimendu feministen esperientziak kontuan hartuko dira, baita internazionalki dagoen egoera eta legeak zehazteko aukerak ere. Larunbatean mugimendu feminista, emakume eta sozialen arteko talde-lana izango da.